Ngân hàng và tiền bạc cho người mới đến và du khách

Ai quyết định ngân hàng yêu cầu gì khi tôi mở tài khoản?#

Từng ngân hàng quyết định, trong khuôn khổ pháp luật. Cơ quan Quản lý Tiền tệ Hồng Kông (Hong Kong Monetary Authority, HKMA) nói các ngân hàng ở Hồng Kông không có danh mục kiểm tra giống hệt nhau cho việc mở tài khoản, vì mỗi ngân hàng xây dựng chính sách theo chiến lược kinh doanh và đánh giá rủi ro của riêng mình, và một số còn phải đáp ứng tiêu chuẩn của trụ sở chính hoặc của nước ngoài.

HKMA cũng nói các ngân hàng phải thực hiện thẩm định khách hàng (customer due diligence) theo Pháp lệnh Chống Rửa tiền và Chống Tài trợ Khủng bố (Anti-Money Laundering and Counter-Terrorist Financing Ordinance), và nên tiếp cận nhiều ngân hàng để so sánh. Những gì một ngân hàng yêu cầu là chính sách của ngân hàng đó, không phải quy định. HKMA đăng tờ rơi về mở tài khoản bằng tiếng Indonesia (Bahasa Indonesia), tiếng Hindi, tiếng Nepal, tiếng Punjabi, tiếng Tagalog, tiếng Thái, tiếng Urdu và tiếng Việt.

Ngân hàng có thể yêu cầu những giấy tờ nào?#

HKMA nói ngân hàng có thể yêu cầu giấy tờ tùy thân, chẳng hạn thẻ căn cước hoặc giấy tờ thông hành, và thông tin địa chỉ cư trú. HKMA nói thêm ngân hàng có thể yêu cầu các giấy tờ khác, ví dụ giấy tờ liên quan đến FATCA và AEOI, là các quy tắc báo cáo thuế.

Với người không phải cư dân Hồng Kông, phần hỏi đáp của Hiệp hội Ngân hàng Hồng Kông (Hong Kong Association of Banks, HKAB) dành cho ngân hàng nêu các ví dụ: giấy tờ thông hành còn hiệu lực, thẻ căn cước quốc gia có ảnh, hoặc bằng lái xe quốc gia có ảnh. Ngày 29 tháng một năm 2021, Chính phủ thông báo rằng từ ngày 31 tháng một, hộ chiếu BN(O) không được công nhận là bất kỳ hình thức giấy tờ chứng minh nhân thân nào ở Hồng Kông.

Tôi có cần giấy tờ chứng minh địa chỉ không?#

Tùy ngân hàng và loại tài khoản. HKMA nói theo hướng dẫn chống rửa tiền của HKMA, sửa đổi tháng mười năm 2018, ngân hàng chỉ bắt buộc thu thập thông tin địa chỉ. Ngân hàng có thể yêu cầu xác minh vì các lý do khác, chẳng hạn yêu cầu của tập đoàn hoặc của nước ngoài, và nên cho bạn biết lý do.

Hang Seng chỉ nêu giấy tờ chứng minh địa chỉ cho các tài khoản có yếu tố đầu tư, và chấp nhận hóa đơn tiện ích trong 3 tháng gần nhất, thư của một trường đại học ở Hồng Kông trong 12 tháng gần nhất, hoặc hợp đồng người giúp việc gia đình có dấu lãnh sự quán trong 24 tháng gần nhất. Bank of China (Hong Kong) nêu giấy tờ này cho dịch vụ chứng khoán mới của mình và có thể yêu cầu ở nơi khác.

Các trang riêng của ngân hàng nói họ cần gì?#

Đây là các ví dụ, không phải bảng xếp hạng, và mỗi ví dụ là chính sách riêng của ngân hàng đó. Bank of China (Hong Kong), trong một tài liệu ghi V2024.06, liệt kê thẻ căn cước Hồng Kông, hộ chiếu còn hiệu lực hoặc giấy tờ thông hành, hoặc một số giấy tờ của Đại lục và Ma Cao làm giấy tờ chứng minh nhân thân, và có thể hỏi về việc làm, mục đích của tài khoản và lý do bạn muốn có tài khoản ở Hồng Kông. Standard Chartered nói tài khoản cá nhân thường cần thẻ căn cước Hồng Kông, hộ chiếu hoặc giấy phép đi lại khác, kèm giấy tờ chứng minh địa chỉ khi được yêu cầu. Hang Seng có thể yêu cầu sinh viên cung cấp thư của đại học hoặc thẻ sinh viên.

Tôi có thể mở tài khoản trước khi có thẻ căn cước Hồng Kông không?#

Một số ngân hàng chấp nhận hộ chiếu, một số cách qua ứng dụng cần thẻ căn cước, và không trang chính thức nào chúng tôi đọc nói ngân hàng nào chấp nhận ai. Trang của HSBC nói người giữ hộ chiếu nước ngoài từ 18 đến 75 tuổi, mới với HSBC và ở một quốc gia hoặc khu vực HSBC chỉ định, có thể đăng ký qua ứng dụng, và khi đến nơi bạn có thể dùng chi nhánh, Digital Banker hoặc ứng dụng. Hang Seng nêu hộ chiếu kèm hồ sơ nhập cảnh còn hiệu lực. Cách qua ứng dụng của Standard Chartered cần thẻ căn cước Hồng Kông. Về quốc tịch, HKMA nói ngân hàng được kỳ vọng không đưa ra quyết định mang tính phân biệt đối xử, không tương xứng hoặc không hợp lý.

Ngân hàng số có phù hợp với người mới đến không?#

HKMA liệt kê 8 ngân hàng số bên cạnh 20 ngân hàng bán lẻ, kèm liên kết đến thông tin mở tài khoản của từng ngân hàng. Hai trang ngân hàng số chúng tôi đọc, Mox và ZA Bank, đều yêu cầu bản gốc thẻ căn cước Hồng Kông. Trang của ZA Bank có một thẻ dành cho du khách ở Hồng Kông, nhưng hiển thị cùng các điều kiện, kể cả số điện thoại di động Hồng Kông và địa chỉ cư trú tại Hồng Kông.

HKMA nói các ngân hàng số bị yêu cầu không áp đặt yêu cầu số dư tối thiểu hoặc phí số dư thấp.

Có “tài khoản ngân hàng đơn giản” cho cá nhân không?#

HKMA mô tả Tài khoản Ngân hàng Đơn giản (Simple Bank Account) là một lựa chọn bổ sung cho khách hàng doanh nghiệp chỉ cần dịch vụ ngân hàng cơ bản. Một bài của HKMA ngày 12 tháng tư năm 2019 nói các tài khoản này đã được triển khai, với phạm vi hẹp hơn và thẩm định khách hàng ít toàn diện hơn, và mỗi ngân hàng tự thiết kế. Chúng tôi không tìm thấy trang nào của HKMA mô tả phiên bản cá nhân.

Ngoài ra, HKMA nói ngân hàng không nên biến việc mua sản phẩm quản lý tài sản, đầu tư hoặc bảo hiểm, hay khoản tiền gửi ban đầu lớn, thành điều kiện để mở tài khoản ngân hàng. Bộ quy tắc Hoạt động Ngân hàng (Code of Banking Practice) nói như vậy đối với các dịch vụ ngân hàng cơ bản, nhưng cho phép các điều kiện như vậy với ưu đãi khuyến mãi.

Nếu ngân hàng từ chối đơn của tôi hoặc tôi có tranh chấp thì sao?#

HKMA nói nhìn chung ngân hàng nên đưa ra lý do khi từ chối đơn và có cơ chế xem xét lại: bạn có thể yêu cầu ngân hàng xem xét lại, thử ngân hàng khác, hoặc liên hệ HKMA. Bộ quy tắc Hoạt động Ngân hàng, một bộ quy tắc tự nguyện được HKMA phê chuẩn, nói thêm rằng ngân hàng từ chối đơn nên thông báo cho bạn sớm nhất có thể, bằng văn bản nếu bạn yêu cầu.

Với tranh chấp rộng hơn, HKMA nói hãy khiếu nại với ngân hàng trước. HKMA không thể ra lệnh cho ngân hàng bồi thường; Trung tâm Giải quyết Tranh chấp Tài chính (Financial Dispute Resolution Centre) cung cấp hòa giải và trọng tài cho một số tranh chấp tiền tệ.

Tôi chỉ đến thăm. Tôi có cần tài khoản ngân hàng Hồng Kông không?#

Không trang chính thức nào chúng tôi đọc nói du khách cần tài khoản, và không trang nào nói ngân hàng có mở tài khoản cho lưu trú ngắn hạn hay không. Các trang HKMA chúng tôi đọc không đề cập tài khoản cho du khách. Các điều kiện cư trú duy nhất chúng tôi tìm thấy là của chính các ngân hàng: ví dụ các quốc gia và khu vực được HSBC chỉ định và hồ sơ nhập cảnh còn hiệu lực của Hang Seng, trong khi các ngân hàng số chúng tôi đọc yêu cầu thẻ căn cước Hồng Kông.

Về thanh toán và lấy tiền mặt khi là du khách, xem các mục về ví điện tử và thẻ bên dưới, và các hướng dẫn về sân bay, SIM và thanh toán, và về Octopus.

Octopus, AlipayHK và WeChat Pay HK có giống nhau không?#

Không. Sổ đăng ký các đơn vị được cấp phép phương tiện lưu trữ giá trị (stored value facility) của HKMA liệt kê Octopus Cards Limited, Alipay Financial Services (HK) Limited và WeChat Pay Hong Kong Limited là các đơn vị được cấp phép riêng biệt. HKMA mô tả ví điện tử và thẻ trả trước là các phương tiện lưu trữ giá trị.

Octopus: xem trang Octopus về thẻ, điện thoại và hoàn tiền. AlipayHK: trang riêng của AlipayHK nói đăng ký bằng số điện thoại di động Hồng Kông, không cần tải lên giấy tờ tùy thân khi đăng ký, và việc xác minh danh tính mở khóa thêm tính năng và hạn mức cao hơn. WeChat Pay HK: chúng tôi không mở được trang của đơn vị vận hành. Chi tiết về cấp phép có trong hướng dẫn về sân bay, SIM và thanh toán.

Hệ thống Thanh toán Nhanh (Faster Payment System, FPS) là gì?#

FPS là nền tảng thanh toán do HKMA đưa ra năm 2018 và do Hong Kong Interbank Clearing Limited (HKICL) vận hành. FPS kết nối ngân hàng và đơn vị vận hành ví điện tử cho chuyển tiền giữa cá nhân, nạp tiền ví điện tử và thanh toán trực tuyến bằng đô la Hồng Kông và nhân dân tệ, 24 giờ một ngày, kể cả cuối tuần và ngày lễ.

HKICL nói hầu hết ngân hàng bán lẻ và đơn vị vận hành ví điện tử cung cấp thanh toán tức thời FPS, nhưng phạm vi, kênh và giao diện khác nhau tùy nhà cung cấp, vì vậy hãy kiểm tra ngân hàng hoặc ví điện tử của bạn.

FPS ID hoạt động thế nào?#

Để nhận tiền qua FPS, HKICL nói bạn có thể đăng ký số điện thoại di động hoặc địa chỉ email với ngân hàng hoặc ví điện tử, hoặc yêu cầu tạo FPS ID: một số duy nhất gồm 7 hoặc 9 chữ số liên kết với một tài khoản. Một số điện thoại di động hoặc email có thể liên kết với nhiều ngân hàng và ví điện tử, với một nơi làm mặc định.

Khoản thanh toán đến số điện thoại di động hoặc email chưa đăng ký sẽ bị từ chối. Nếu không đăng ký, người trả cần tên của bạn, ngân hàng và số tài khoản của bạn. Người gửi không bắt buộc phải đăng ký, dù ngân hàng hoặc ví điện tử của họ có thể yêu cầu.

Hạn mức và phí của FPS là gì?#

Với chuyển khoản FPS thông thường, cả HKMA lẫn HKICL đều không công bố một hạn mức hay phí chung. Cả hai nói ngân hàng và đơn vị vận hành ví điện tử tự đặt ngưỡng, và bảo bạn hỏi họ về các khoản phí. Tuyên bố duy nhất về phí là thanh toán hóa đơn của Chính phủ bằng cách quét mã QR FPS thì miễn phí và không cần đăng ký.

Với chuyển tiền sang Đại lục, trang Payment Connect của HKMA (sửa đổi ngày 8 tháng chín năm 2026) liệt kê người giữ thẻ căn cước Hồng Kông là người trả đủ điều kiện, với hạn mức HKD 10.000 mỗi ngày và HKD 200.000 mỗi năm cho mỗi người tại mỗi tổ chức tham gia.

Tôi có thể rút tiền mặt ở Hồng Kông bằng thẻ của nước khác không?#

JETCO, đơn vị vận hành mạng ATM, nói du khách có thẻ UnionPay hoặc Mastercard/Cirrus có thể rút tiền mặt tại một số ATM JETCO chọn lọc có logo tương ứng, và một số ATM chọn lọc cũng phục vụ thẻ Diners Club, Discover và JCB. Phần hỏi đáp của JETCO, viết cho chủ thẻ Hồng Kông và Ma Cao, nói có phí dịch vụ do ngân hàng phát hành thẻ đặt cho việc rút tiền ngoài khu vực của họ; JETCO không nêu phí nào cho thẻ của du khách.

UnionPay International nói phụ phí tại một số ATM bên ngoài Trung Quốc đại lục không liên quan đến UnionPay, và một số màn hình ATM hiển thị chúng. Chúng tôi không tìm thấy trang chính thức nào về việc cửa hàng chấp nhận Visa, Mastercard hay UnionPay.

Tôi được mang bao nhiêu tiền mặt, và quầy đổi tiền có cần giấy phép không?#

Hải quan quy định nghĩa vụ khai báo số lượng lớn tiền mặt và công cụ thanh toán vô danh (bearer negotiable instruments) khi bạn đến một cửa khẩu được chỉ định. Ngưỡng, Luồng Đỏ (Red Channel) và mức phạt có trong hướng dẫn về hải quan, là nơi quản lý chủ đề đó.

Hải quan cũng nói bất kỳ ai muốn điều hành dịch vụ đổi tiền hoặc chuyển tiền phải nộp đơn xin giấy phép lên Ủy viên Hải quan và Thuế tiêu thụ đặc biệt (Commissioner of Customs and Excise). Cách kiểm tra giấy phép nằm ở mục tiếp theo.

Làm sao kiểm tra một cửa hàng hoặc ứng dụng chuyển tiền có giấy phép?#

Sở Hải quan và Thuế tiêu thụ đặc biệt (Customs and Excise Department) nói điều hành dịch vụ chuyển tiền hoặc đổi tiền mà không có giấy phép là vi phạm, có thể bị phạt $1.000.000 và hai năm tù. Sở Lao động nói với người giúp việc gia đình nước ngoài rằng điều quan trọng là dùng nhà cung cấp có giấy phép còn hiệu lực, mà họ có thể kiểm tra trong Register of Licensees for Money Service Operators của Sở Hải quan và Thuế tiêu thụ đặc biệt. Hướng dẫn về người giúp việc gia đình có lời khuyên rộng hơn.

Sổ đăng ký công khai có thể tìm theo tên đơn vị được cấp phép, số giấy phép hoặc địa chỉ. Sổ hiển thị ngày và giờ cập nhật, nhưng trang không nói chúng đề cập đến điều gì.

Ai đặt phí chuyển tiền, và Hồng Kông có hạn chế chuyển tiền không?#

HKMA bảo khách hàng hỏi ngân hàng hoặc đơn vị vận hành ví điện tử về phí chuyển tiền. HKMA nói HKMA không áp dụng bất kỳ khoản phí nào đối với việc chuyển tiền, và không có hạn chế nào đối với việc chuyển tiền ở Hồng Kông, viện dẫn Điều 112 của Luật Cơ bản (Basic Law): không kiểm soát ngoại hối, đô la Hồng Kông được tự do chuyển đổi, và dòng vốn tự do trong, vào và ra khỏi Đặc khu.

Chúng tôi không tìm thấy so sánh chính thức nào giữa các nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền, không có hướng dẫn về chuyển tiền của Hội đồng Người tiêu dùng (Consumer Council), và không có trang nào nêu nhà cung cấp rẻ nhất.

Chương trình Bảo vệ Tiền gửi bảo vệ những gì?#

Chương trình Bảo vệ Tiền gửi (Deposit Protection Scheme, DPS) tự động bồi thường các khoản tiền gửi đủ điều kiện đến HK$800.000 cho mỗi người gửi tại mỗi ngân hàng thành viên nếu một thành viên phá sản. HKMA nói không cần đăng ký trước, nộp đơn hay trả phí. DPS bảo vệ tài khoản tiết kiệm, tài khoản vãng lai và tiền gửi có kỳ hạn đến năm năm, bằng đô la Hồng Kông, nhân dân tệ hoặc các loại tiền khác, trong tài khoản cá nhân, tài khoản chung và tài khoản công ty.

Tất cả tài khoản của bạn tại một ngân hàng được cộng lại. Tiền lãi được bảo vệ, và tiền bồi thường được trả bằng đô la Hồng Kông. Mục tiêu là chi trả trong vòng bảy ngày ở hầu hết các trường hợp.

DPS không bảo vệ những gì?#

DPS nói những thứ sau không được bảo vệ: tiền gửi ở nước ngoài (offshore), tiền gửi có cấu trúc (structured deposit), chứng chỉ tiền gửi vô danh (bearer certificate of deposit), tiền gửi có kỳ hạn dài hơn năm năm, các sản phẩm không phải tiền gửi như trái phiếu, cổ phiếu, quỹ tín thác (unit trust) và hợp đồng bảo hiểm, và các phương tiện lưu trữ giá trị. HKMA mô tả ví điện tử là các phương tiện lưu trữ giá trị phi vật chất.

Tất cả ngân hàng được cấp phép đều được bảo vệ trừ khi Hội đồng miễn trừ cho họ, và các thành viên phải hiển thị biển hiệu DPS tại nơi kinh doanh và trên nền tảng ngân hàng điện tử.

Lãi ngân hàng có bị đánh thuế không, và vì sao ngân hàng hỏi về nơi cư trú thuế?#

Hướng dẫn thuế 2025-2026 của Sở Thuế vụ (Inland Revenue Department, IRD) liệt kê, trong các ưu đãi thuế lợi tức (profits tax), việc miễn thuế đối với lãi từ mọi khoản tiền gửi đặt tại Hồng Kông với một tổ chức được ủy quyền (authorized institution), trừ các tổ chức tài chính. IRD nói thuế lợi tức áp dụng cho những người kinh doanh, hành nghề hoặc điều hành doanh nghiệp tại Hồng Kông. Chúng tôi không tìm thấy trang nào về thu nhập lãi của một cá nhân riêng lẻ.

IRD cũng nói các tổ chức tài chính phải xác định các tài khoản do cư dân thuế của các khu vực pháp lý phải báo cáo (reportable jurisdictions) nắm giữ và báo cáo cho IRD, và chủ tài khoản có thể được yêu cầu tự khai báo nơi cư trú thuế.

Các trang chính thức nói gì về an toàn tài khoản và thanh toán?#

Đừng cho mượn hoặc bán tài khoản của bạn. HKMA nói các băng nhóm dụ người bán hoặc cho mượn tài khoản để rửa tiền thu được từ lừa đảo; mức phạt và các cảnh báo khác của HKMA, kể cả việc ngân hàng sẽ không hỏi mật khẩu qua điện thoại hay email, có trong hướng dẫn về lừa đảo.

HKMA cũng nói thanh toán bằng FPS cũng giống như thanh toán bằng tiền mặt, vì tiền đến ngay lập tức, nên hãy kiểm tra người nhận trước. Trang của HSBC nói không dùng người trung gian để mở tài khoản.

Chúng tôi không xác nhận được điều gì?#

Không trang chính thức nào chúng tôi đọc nói ngân hàng nào chấp nhận quốc tịch, hộ chiếu hay thị thực nào, hay nêu phí, số dư tối thiểu hoặc hạn mức của bất kỳ ngân hàng nào; những điều này thay đổi, nên hãy kiểm tra trang riêng của ngân hàng. HKMA liệt kê trang mở tài khoản của từng ngân hàng, và nói ngân hàng nên thông báo trước ít nhất 30 ngày về thay đổi phí, trừ khi thay đổi nằm ngoài khả năng kiểm soát của họ.

Không tìm thấy: các trang của HKMA về tài khoản cho du khách, hướng dẫn về chuyển tiền của Hội đồng Người tiêu dùng, bất kỳ quy tắc thuế nào về đổi tiền. Xác minh một phần: danh mục kiểm tra của Bank of East Asia mà chúng tôi tìm thấy ghi tháng tám năm 2020. Chúng tôi không mở được trang riêng của WeChat Pay HK.