ਠੱਗੀ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੀਏ

ਐਂਟੀ-ਸਕੈਮ ਹੈਲਪਲਾਈਨ (Anti-Scam Helpline) 18222 ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਠੱਗੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਉੱਥੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?#

ਨਹੀਂ। ਐਂਟੀ-ਸਕੈਮ ਹੈਲਪਲਾਈਨ 18222 ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਐਂਟੀ-ਡਿਸੈਪਸ਼ਨ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (Anti-Deception Coordination Centre, ADCC) ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 20 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ADCC ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਾਈਨ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਠੱਗੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੌਟਲਾਈਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹੋ, ਤਾਂ ADCC ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ 999 ਡਾਇਲ ਕਰੋ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੰਬਰ “ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਮਦਦ ਲੈਣਾ” ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਸਾਡੇ ਪੜ੍ਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪੰਨੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਕੀ ਤਿਆਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਆਪਰੇਟਰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਕਾਲ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਠੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?#

HKMA ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਫ਼ਾਸਟਰ ਪੇਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ (Faster Payment System, FPS) ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਠੱਗ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਈ-ਵਾਲਿਟ ਆਪਰੇਟਰ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ, ਜੋ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ FPS ਦੀ ਰਕਮ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। CyberDefender ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਬੰਧਿਤ ਈ-ਮੇਲਾਂ ਜਾਂ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ।

ਪੁਲਿਸ ਦਾ e-Report Centre ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, Hong Kong Police Mobile Application ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਕਿਓਸਕਾਂ ’ਤੇ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਜਾਂ ਸਰਲ ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ HKPF Digital Services Logon ਜਾਂ iAM Smart ਲੌਗਇਨ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ 15 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਈ-ਮੇਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਨਾ ਆਵੇ, ਤਾਂ 2860-2000 ’ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ।

Scameter ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਾਂ?#

Scameter CyberDefender ਸਾਈਟ ’ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਠੱਗੀ ਅਤੇ ਜਾਲ ਖੋਜਣ ਵਾਲਾ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ, ਈ-ਮੇਲ ਪਤਾ, URL, ਭੁਗਤਾਨ ਖਾਤਾ, ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਯੂਜ਼ਰਨੇਮ ਜਾਂ ID, IP ਪਤਾ ਜਾਂ ਹੈਸ਼ ਵੈਲਿਊ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਇਹ ਜੋਖਮ ਦੀ ਰੇਟਿੰਗ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। Scameter+ ਐਪ App Store, Google Play, Huawei AppGallery ਅਤੇ Honor App Market ’ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।

ਨਤੀਜੇ ਲਾਲ (ਉੱਚ ਜੋਖਮ, high risk), ਸੰਤਰੀ (ਸੰਭਵ ਜੋਖਮ, possible risk), ਪੀਲੇ (ਸੰਭਾਵੀ ਜੋਖਮ, potential risk) ਜਾਂ ਜਾਮਨੀ (ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ, no record) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। CyberDefender ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਜੋਖਮ-ਮੁਕਤ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਐਪ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਨਾਲ ਸ਼ੱਕੀ ਸੁਨੇਹੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਵੇਰਵੇ ਤਸਦੀਕ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪੁਲਿਸ ਕਿਹੜੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ?#

ADCC ਆਪਣੀਆਂ ਠੱਗੀ ਦੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ 11 ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਹੇਠ ਰੱਖਦਾ ਹੈ: ਈ-ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਧੋਖਾਧੜੀ (e-shopping fraud), ਈ-ਮੇਲ ਠੱਗੀ (email scam), ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ (employment fraud), ਵਿੱਤੀ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦੀ ਠੱਗੀ (financial intermediaries deception), ਨਿਵੇਸ਼ ਧੋਖਾਧੜੀ (investment fraud), ਫੁਟਕਲ ਠੱਗੀ (miscellaneous deception), ਨੰਗੀ ਚੈਟ ਠੱਗੀ (naked chat scam), ਰੋਮਾਂਸ ਠੱਗੀ (romance scam), ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਠੱਗੀ (social media deception), ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਠੱਗੀ (street deception) ਅਤੇ ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਠੱਗੀ (telephone deception)।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ਠੱਗੀ ਦੇ 43,212 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ, ਜੋ 2024 ਨਾਲੋਂ 2.9% ਘੱਟ ਹਨ, ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਗਭਗ HK$8.1 ਬਿਲੀਅਨ ਰਿਹਾ। ਈ-ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਧੋਖਾਧੜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸੀ, 12,505 ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ। ਆਨਲਾਈਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਕੁੱਲ ਦਾ 44.1%। ਹੇਠਲੇ ਭਾਗ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋੜਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਮੇਨਲੈਂਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਅਸਲੀ ਹੈ?#

14 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ADCC ਨੇ “ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਢੌਂਗ” (pretend official) ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ: ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ, ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ (Public Security) ਜਾਂ ICAC ਹੋਣ ਦਾ ਢੌਂਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ, ID ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਸਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ’ਤੇ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਕਲੀ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਗੁਪਤਤਾ ਮੰਗਦੀ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੇਨਲੈਂਡ ਦੇ Public Security ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲੇ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ: ਫ਼ੋਨ ਕੱਟ ਦਿਓ, ਵਾਪਸ ਫ਼ੋਨ ਨਾ ਕਰੋ। ਹੋਰ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਾਂ ’ਤੇ ਨਕਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵਰਦੀਆਂ (11 ਨਵੰਬਰ 2025) ਅਤੇ +86, +67 ਜਾਂ +447 ਨੰਬਰਾਂ (4 ਅਗਸਤ 2025) ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। 20 ਸਤੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ADCC ਤੋਂ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਅਸਲੀ ਹੈ?#

ADCC ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ WhatsApp ਰਾਹੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਠੱਗੀ ਦੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦੇਣ ਲਈ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ “ਕਦੇ ਨਹੀਂ” ਦੱਸਦਾ ਹੈ (21 ਅਗਸਤ 2025): ਇਹ ਕਦੇ ਵਾਰੰਟ ਕਾਰਡ (warrant card) ਦੀਆਂ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇਗਾ, ਕਦੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੈਸੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਪਾਸਵਰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਹੇਗਾ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਹਿਣਗੇ।

ਬੈਂਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਅਧੀਨ, ADCC ਰਜਿਸਟਰਡ ਭੇਜਣ ਵਾਲੀ ID #ADCC18222 ਤੋਂ SMS ਵੀ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਹਾਈਪਰਲਿੰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ’ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ 18222 ’ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ।

ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰਾ ਬੈਂਕ, ਕੋਰੀਅਰ ਜਾਂ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਐਪ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਡ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੀ ਹੈ?#

ADCC ਇਸ ਨੂੰ “ਗਾਹਕ ਸੇਵਾ ਹੋਣ ਦਾ ਢੌਂਗ” (impersonating customer service) ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। 14 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੀ ਆਪਣੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕ, ਟੈਲੀਕਾਮ ਆਪਰੇਟਰ ਜਾਂ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਖਾਤੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਆਰਡਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਰਿਫ਼ੰਡ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ WhatsApp ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ’ਤੇ ਜਾਣ, ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਐਪ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ-ਰਕਮ ਵਾਲੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ “ਵੈਰੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਕੋਡ” ਟਾਈਪ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ 4,440 ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ।

25 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ADCC ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਆਏ ਕੋਰੀਅਰ ਪਾਰਸਲਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ QR ਕੋਡ ਵਾਲੀ “ਲੱਕੀ ਡ੍ਰਾਅ” ਟਿਕਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ “ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਓ ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ”, ਜਾਂ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਚਾਨਕ ਪੈਸੇ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੀ ਹੈ?#

ADCC ਨੇ 13 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ “Guess Who” ਠੱਗੀਆਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹੀ ਪਛਾਣ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਠੱਗ ਕਿਸੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਖਾਤੇ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।

ADCC ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਵਾਜ਼ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਹੋਵੇ, ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਿੱਧਾ ਵਾਪਸ ਫ਼ੋਨ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਮਿਲ ਕੇ ਪੱਕੀ ਕਰੋ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਣਜਾਣ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ, ਅਤੇ ਨਕਦੀ ਕਿਸੇ “ਦੋਸਤ” ਜਾਂ “ਵਕੀਲ” ਨੂੰ ਨਾ ਸੌਂਪੋ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ 18222 ’ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ।

ਮੈਂ ਅਸਲੀ SMS ਅਤੇ ਨਕਲੀ SMS ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣਾਂ?#

ਭੇਜਣ ਵਾਲੀ ID ਵੇਖੋ। 28 ਦਸੰਬਰ 2023 ਤੋਂ, OFCA SMS Sender Registration Scheme ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ “#” ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ID ਤੋਂ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਜਨਤਕ ਰਜਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਉਹ “#” ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਰਜਿਸਟਰਡ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼-ਅੰਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ID ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਫ਼ੋਨ ਰਾਹੀਂ ਦੇਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ।

OFCA ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਕਸ ਰਹੋ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਲਿੰਕ ਕਦੇ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੋ, ਵਨ-ਟਾਈਮ ਪਾਸਵਰਡ ਨਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਨਾ ਕਰੋ। ADCC ਨੇ 28 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸਲੀ eTraffic Ticket SMS “#HKPF-eTT” ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਾਈਪਰਲਿੰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਮੈਂ ਆਨਲਾਈਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਂ?#

ਪੁਲਿਸ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਈ-ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਧੋਖਾਧੜੀ 2025 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਠੱਗੀ ਸੀ, 12,505 ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ। CyberDefender ਸ਼ੱਕੀ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਗਿਣਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਦਿਨ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਪੰਨਾ, ਕੋਈ ਪਤਾ ਜਾਂ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ, ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਲਿਖਵਾਏ ਰਿਵਿਊ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਨਕਲ ਕੀਤੀਆਂ ਫ਼ੋਟੋਆਂ। ਖਪਤਕਾਰ ਕੌਂਸਲ (Consumer Council) ਨੇ 15 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, 4 ਮਈ 2026 ਦੀ ADCC ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਕਲੀ ਭੁਗਤਾਨ-ਪੁਸ਼ਟੀ ਈ-ਮੇਲਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਕਲੀ ਲਿੰਕਾਂ ਜੋ “OTP” ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਾਊਂਸ ਹੋਏ ਚੈੱਕਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਨਕਦ ਸੌਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਦੁਕਾਨ ਜਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ। ਕੀ ਇਹ ਜੁਰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੌਣ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?#

ਮਾੜਾ ਸੌਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੁਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਵਿਜ਼ਿਟਰ ਪੰਨਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਥੇ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਝੂਠਾ ਜਾਂ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁਨ ਵੇਰਵਾ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਪਤਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਦੀਵਾਨੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਖਪਤਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਕਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੋ ਅਤੇ, ਜੇ ਇਹ ਨਾ ਚੱਲੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ: ਫ਼ੋਨ (852) 2929 2222, ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 09:00 ਤੋਂ 17:30, ਜਾਂ ਇਸ ਦਾ ਈ-ਫ਼ਾਰਮ। ਇਹ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਚਾਰਜਬੈਕ (chargeback) ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਸਾਮਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਕੌਂਸਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਫਲਤਾ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕੋਈ ਆਨਲਾਈਨ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਪੱਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਠੱਗੀ ਹੈ?#

ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਮੂਨਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੁਲਿਸ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। CyberDefender ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਕਲੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਐਪਾਂ ਝੂਠੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਰਕਮ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਤਾਂ ਫ਼ੀਸਾਂ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ “ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬੀ” ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੋਮਾਂਸ ਠੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਅਤੇ “pig-butchering” ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਨਕਲੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਾਈਟ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ADCC ਦਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪੰਨਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਨਲਾਈਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਕੁੱਲ ਦਾ 44.1%। ਇਸ ਦੀ 23 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ 2025 ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਠੱਗੀ ਦੇ 5,717 ਮਾਮਲੇ ਗਿਣਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪੰਨਾ 5,135 ਗਿਣਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ADCC ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ WhatsApp ਵਿੱਚ Privacy, Groups ਨੂੰ “My contacts” ’ਤੇ ਸੈੱਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਜਨਬੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜੋੜ ਸਕਦੇ।

ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਫ਼ਰਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?#

ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਕਮਿਸ਼ਨ (Securities and Futures Commission, SFC) ਦੋ ਸੂਚੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ Alert List ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਲਾਇਸੰਸ-ਰਹਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। SFC ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਚੀ ਮੁਕੰਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਮੁੱਢਲੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ।

ਇਸ ਦਾ ਜਨਤਕ ਰਜਿਸਟਰ ਲਾਇਸੰਸ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਜਾਂ CE ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਖੋਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 26 ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਿੱਚ SFC ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਵਾਲਿਟ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਫ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ; ਸੂਚੀਆਂ ਵਰਤੋ।

ਕੀ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੀ ਕਲਿੱਪ ਨਕਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?#

ਹਾਂ। 26 ਜੂਨ 2024 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (LegCo) ਦੇ ਇੱਕ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ (Secretary for Security) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਲਈ ਡੀਪਫ਼ੇਕ (deepfakes) ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ੱਕੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਨਕਲੀ “ਬੌਸ” ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸਾਂ ਵੀ।

ਪੁਲਿਸ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਪਰ, ਹੇਠਾਂ, ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਘੁਮਾਉਣ ਲਈ ਕਹੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੇਨਿਯਮੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ; ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰੋ; ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਆਈ ਪੈਸੇ ਦੀ ਮੰਗ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ; ਅਤੇ ਅਣਜਾਣ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ Scameter ਵਰਤਣ ਜਾਂ 18222 ’ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਬੈਂਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗਣਗੇ?#

HKMA ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਅਜਿਹੇ ਲਿੰਕਾਂ ਵਾਲੇ SMS ਜਾਂ ਈ-ਮੇਲ ਸੁਨੇਹੇ ਨਹੀਂ ਭੇਜਣਗੇ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਜਾਂ ਐਪਾਂ ’ਤੇ ਲੈ ਜਾਣ, ਅਤੇ ਲਿੰਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੌਗਇਨ ਪਾਸਵਰਡ ਜਾਂ ਵਨ-ਟਾਈਮ ਪਾਸਵਰਡ (OTP) ਨਹੀਂ ਮੰਗਣਗੇ। ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਈ-ਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਪਾਸਵਰਡ ਸਮੇਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗਣਗੇ।

HKMA ਇਹ ਜਾਂਚਣ ਲਈ ਹੌਟਲਾਈਨਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੈਂਕ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ Scam Alert ਸੂਚੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕਾਰਡਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣਾ ਕਾਰਡ ਨੰਬਰ, ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼, ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੋਡ ਜਾਂ OTP ਨਾ ਦੱਸੋ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ OTP ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਜਾਣ ’ਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਰੱਦ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਮੈਂ ਕਿਹੜੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਚਾਲੂ ਕਰ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਹਾਂ?#

High Risk Alert (ਉੱਚ ਜੋਖਮ ਚੇਤਾਵਨੀ): ਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੇ ਖਾਤੇ, ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ, ਈ-ਮੇਲ ਜਾਂ FPS ਪਛਾਣਕਰਤਾ ਨੂੰ Scameter ਵਿੱਚ “High Risk” ਦਾ ਲੇਬਲ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਈ-ਵਾਲਿਟ ਆਪਰੇਟਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। HKMA ਨੇ 1 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਕਵਰੇਜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ 8 ਦਸੰਬਰ 2024 ਤੋਂ ATM ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ। ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਾ ਆਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਭੁਗਤਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਥਾਨਕ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰੁਕ ਜਾਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਤੋਂ ਨਾ ਪੁੱਛੋ।

Money Safe: ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਲਾਕ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਹਿੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਂਚ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ 3 ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਬੈਂਕ HK$10,000 ਤੱਕ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਹੱਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਜੇ ਮੇਰੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੀ ਬੈਂਕ ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?#

ਇਹ ਇਸ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। HKMA ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵਾਲੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ, ਜਿਵੇਂ ਹੈਕ ਹੋਏ ਖਾਤੇ, ਲਈ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਭਿਆਸ ਕੋਡ (Code of Banking Practice) ਅਨੁਸਾਰ ਗਾਹਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਘੋਰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਲਈ, ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵਾਲੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰੋ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਧੋਖਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਮਾਂਸ ਠੱਗੀ ਵਿੱਚ, ਤਾਂ HKMA ਨੇ 26 ਸਤੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਗਾਹਕ ਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬੈਂਕਾਂ ਕੋਲ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਠੱਗੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਉਪਾਅ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਿਨ ਇਸ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਢਾਂਚੇ ਬਾਰੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਮੈਂ ਨਕਲੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?#

ਕਿਰਤ ਵਿਭਾਗ ਆਮ ਜਾਲ ਗਿਣਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਪਿਰਾਮਿਡ ਵਿਕਰੀ (pyramid selling), ਪ੍ਰਤਿਭਾ-ਖੋਜ ਦੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ (talent-scout scams), ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਡਾਟਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਜਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਫ਼ੀਸਾਂ, ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ ਦੀ ਚੋਰੀ, ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਭਰਤੀ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ’ਤੇ ਫ਼ੀਸ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ADCC ਨੇ 30 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ LinkedIn ’ਤੇ “research assistant” ਅਸਾਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੇਸ਼ਗੀ ਭੁਗਤਾਨ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜੋਖਮ ਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ “task management apps” ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਪ ਸਟੋਰਾਂ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। 2025 ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ 96.5% “click farming” ਸੀ। ਏਜੰਸੀ ਫ਼ੀਸਾਂ ਅਤੇ ਲਾਇਸੰਸ “ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ” ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਕੀ ਮੈਂ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਉਧਾਰ ਦੇ ਜਾਂ ਵੇਚ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਹਾਂ?#

HKMA ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣਾ ਖਾਤਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਚੋ ਜਾਂ ਉਧਾਰ ਨਾ ਦਿਓ। ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗਿਰੋਹ ਖਾਤਿਆਂ ਲਈ ਝਟਪਟ ਪੈਸੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਧੋਣ ਲਈ “stooge accounts” ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਦਾ ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋਖਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਜ਼ਾ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ HK$5 ਮਿਲੀਅਨ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੈ।

ਕਿਰਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਸਾਈਟ “Say NO to lending or selling bank account” ਨਾਮ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਲੀਫ਼ਲੈੱਟ ਲਿੰਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਬਾਰੇ “ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਪੈਸਾ” ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਮੈਂ ਨਕਲੀ ਫ਼ਲੈਟ ਦੀ ਲਿਸਟਿੰਗ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਂ?#

23 ਜੁਲਾਈ 2025 ਦੀ ADCC ਚੇਤਾਵਨੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਰਾਏਦਾਰੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ, ਭੁਗਤਾਨ ਦੀਆਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ID ਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਜਾਅਲੀ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਜਾਇਦਾਦ-ਖੋਜ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਲਾਹ: ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਲਾਇਸੰਸ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਸਟੇਟ ਏਜੰਟ ਵਰਤੋ ਅਤੇ ਫ਼ਲੈਟ ਖ਼ੁਦ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖੋ; ਏਜੰਟ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਲਾਇਸੰਸ ਨੰਬਰ ਪੁੱਛੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ Estate Agents Authority Licence List ’ਤੇ ਜਾਂਚੋ; ਅਸਲੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਏਜੰਟ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਲਾਇਸੰਸ ਨੰਬਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ADCC ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਨਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਾਏ ਦੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਜਾਂ ਛੋਟਾਂ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ “ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦਾ ਪੇਸ਼ਗੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਕੇ 20% ਛੋਟ” ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼। ਕਿਰਾਏਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ “ਘਰ ਕਿਰਾਏ ’ਤੇ ਲੈਣਾ” ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ?#

ਸਾਡੇ ਪੜ੍ਹੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 24 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (LegCo) ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲੋਕ ਰਕਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਛੋਟੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ (Small Claims Tribunal), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ (District Court) ਜਾਂ Court of First Instance ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਨੀ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗੀ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨਾ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰ-ਖੇਤਰਾਂ (jurisdictions) ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹੀ ਜਵਾਬ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਈ 2023 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਬੈਂਕ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ ਠੱਗੀ ਦੇ 7,987 ਮਾਮਲੇ ਰੋਕੇ। 3 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ADCC ਨੇ WhatsApp ’ਤੇ ADCC ਹੋਣ ਦਾ ਢੌਂਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਠੱਗਾਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਬਰਾਮਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ “make refunds” ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ?#

ਅਸੀਂ 18222 ਲਈ ਕੀ ਤਿਆਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਭੁਗਤਾਨ ਰੋਕਣ (stop payment) ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸਿਰਫ਼ HKMA ਦਾ 6 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਦਾ ਇੱਕ ਲੇਖ ਹੈ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਟੇਲ ਬੈਂਕ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ’ਤੇ 24/7 stop payment ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸਾਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ (loss sharing) ਬਾਰੇ HKMA ਦੀ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਦਾ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕੇ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਜ਼ਿਟਰ e-Report ਲੌਗਇਨ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। e-Report Centre ਦਾ ਪਤਾ ਖ਼ੁਦ 27 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ।